روز مباهله...؟!




«فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبِینَ»  «پس هرکه با وجود دانشی که (درباره عیسی) سوی تو آمد، با تو مجادله کند، بگو: بیایید پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خویشان نزدیک و شما خویشان نزدیک خود را فرا خوانیم؛ سپس (به درگاه خدا) تضرع  کنیم و بگوییم خدا لعنت کند هرکه را دروغ می گوید (یعنی می داند حق چیست اما به زبان دروغ می گوید)»{آل عمران آیه ۶۱}


درباره شأن نزول این آیه، چنین آمده است: گروهى از مسیحیان در منطقه مرزى حجاز و یمن به نام «نجران» ساکن بودند. مجمع البیان، ج ۲، ص ۳۰۸٫

پیامبر(ص) وقتى به مدینه آمد و حکومت اسلامى رشد پیدا کرد، یهودیان اطراف مدینه در برابر پیامبر(ص) توطئه کردند و گروهى از مسیحیان نجران نیز براى آن که از رسالت محمد(ص) مطمئن شوند، به مدینه آمدند. عالمان آنان به بحث و گفت‏وگو با پیامبر(ص) پرداختند و بر اعتقاد خود درباره حضرت مسیح‏(ع) که فرزند خداست!!! اصرار مى‏ورزیدند. در این هنگام آیه مباهله نازل شد که نشان مى‏دهد در جایى که بحث علمى،ثمره و فایده‏اى ندارد، باید از راه دیگرى وارد شد و این راه، همان مباهله، به معناى نفرین بود که در میان مسیحیان نیز پذیرفته شده بود؛ پس به آنها اعلام شد: «فَقُل تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ…» {آل عمران آیه ۶۱}

به دنبال این توافق، روز مباهله (۲۴ ذى‏الحجة) مشخص شد. مسیحیان نجران دیدند که پیامبر با چهار نفر آمدند؛ على‏(ع)، زهراى اطهر(ع)، امام حسن و امام حسین‏علیهما السلام، که با شخص پیامبر، یک هیئت پنج‏نفره را تشکیل مى‏دادند. طبق نقل شیعه و سنى، آنها وقتى این‏گونه آمدنه پیامبر(ص) را دیدند، عقب‏نشینى کردند و به اطرافیان خود گفتند: اگر پیامبر(ص) به گفته خودش اطمینان نداشت، نزدیک‏ترین افراد خاندانش را نمى‏آورد. به همین جهت، مسیحیان نجران گفتند: ما راضى هستیم جزیه (مالیات) بدهیم و زیر چتر حکومت اسلامى زندگى کنیم. پیامبر(ص) هم پذیرفت و دیگر نفرین نکردند.